Aminokwasy po treningu – przepis na szybszy wzrost siły i masy

2017-11-20
Aminokwasy po treningu – przepis na szybszy wzrost siły i masy

Po zakończeniu treningu siłowego w organizmie można zauważyć szczególne zmiany hormonalne. Wielu badaczy uważa, że jeśli wówczas dostarczymy mu właściwych składników pokarmowych, to przyspieszą one rozwój siły i masy mięśniowej. Obecnie wszyscy pokładają największe nadzieje w stosowaniu aminokwasów o łańcuchach rozgałęzionych, czyli BCAA, które są łączone z innymi aminokwasami np.: argininą, metioniną, beta-alaniną, glutaminą itp. Na czym polega ich wyjątkowe działanie?

W wielu badaniach udowodniono, że BCAA wpływają na rozwój masy mięśniowej. Białka mięśni składają się w 35% właśnie z aminokwasów rozgałęzionych. Dostarczenie im dodatkowej porcji BCAA gwarantuje więc uzupełnienie najcenniejszych białek potrzebnych do budowy mięśni (procesów anabolicznych).

Pod koniec treningu, czyli w cyklu glukozowo-alaninowym, aminokwasy rozgałęzione są uwalniane z białek mięśniowych i rozpadają się na grupy aminowe i węglowe. Szkielety węglowe zostają spalone, przez co pracujące mięśnie dostają potrzebną im energię. Grupy aminowe wiążą się z kwasem pirogronowym (powstałym podczas spalania glukozy) i produkują alaninę. Ta z kolei przenika do krwi, a następnie do wątroby. Zamieniana jest w niej na glukozę, która powraca do tkanki mięśniowej, by dostarczyć jej energii do dalszej pracy, a także regeneracji po wysiłku. Kiedy więc do organizmu dostarczymy dodatkową porcję BCAA przed treningiem i po jego zakończeniu, aminokwasy wezmą udział w opisanym procesie i zahamują rozpad (katabolizm) białek, który jest związany z potrzebą uwolnienia aminokwasów. Wolne aminokwasy posiadają również zdolność zatrzymywania enzymów nadzorujących aktywność antykataboliczną. A jak wiadomo, mniejsze straty białek, to większa masa mięśniowa.

Uwalnianie hormonów anabolicznych

Odkrycie ostatniej dekady wyjaśnia zależności pomiędzy BCAA a kinazą mTOR. Enzym aktywuje etap anabolizmu nazywany translacją, który polega na wiązaniu aminokwasów w łańcuchy białek. Jeśli więc leucyna zwiększa aktywność kinazy mTOR, to jednocześnie jest odpowiedzialna za anaboliczne działanie BCAA.

Szkielet węglowy w przypadku leucyny stanowi również dobry półprodukt testosteronu. Hormon powstaje nie tylko w jądrach, ale też w komórkach mięśniowych, gdzie od razu stymuluje je do wzrostu – nazywamy to aktywnością autokrynną. Wiele wskazuje na to, że to właśnie ze szkieletów węglowych leucyny powstaje testosteron. Proces jego produkcji z udziałem aminokwasu jest natomiast jednym z wariantów steroidogenezy, która zmierza w pierwszej kolejności do wytworzenia prekursora hormonów steroidowych, czyli cholesterolu. Dopiero wówczas cholesterol może być dalej przetwarzany do różnych innych steroidów m.in.: właśnie testosteronu. Jednak warto wspomnieć, że sam cholesterol również wykazuje aktywność anaboliczną w mięśniach. Musi jednak zostać wytworzony na miejscu, wewnątrz komórek mięśniowych. Cholesterol docierający do mięśni z wraz z krwią, z pokarmu albo z wątroby, zazwyczaj jest utleniony i nie wykazuje opisanych właściwości. Warto więc podkreślić, że ważnymi składnikami syntezy cholesterolu w tkance mięśniowej są właśnie szkielety węglowe leucyny.

Zanim w procesie steroidogenezy zostanie wytworzona cząsteczka cholesterolu, wcześniej biegnie przez związki nazywane izoprenoidami, do których dobrymi półproduktami są także szkielety węglowe leucyny. Izoprenoidy odpowiadają za proces prenylacji, w której wiążą się z wewnątrzkomórkowymi białkami sygnałowymi Ras i Rho oraz je aktywują. Aktywacja tych białek uruchamia białka kurczliwe we włóknach mięśniowych i organizuje ich funkcjonalne elementy komórkowe. Poza tym stymuluje anaboliczne hormony tkankowe (w szczególności IL-6) oraz anaboliczne czynniki transkrypcyjne (NF-kB).  

Czynniki transkrypcyjne to elementy komórkowe, które kontrolują pierwszy z etapów anabolizmu białek, czyli transkrypcję genów. Translacja jest natomiast jej kolejnym etapem. Najpierw białka aktywują hormony za pomocą przekaźników, chociaż aktywacja ta czasami zachodzi bezpośrednio, kiedy hormon wiąże się ze swoim receptorem wewnątrzkomórkowym i przekształca go w aktywny czynnik transkrypcyjny. Tak działają na przykład hormony anaboliczne np.: testosteron albo DHEA. Testosteron wiąże i przekształca receptor androgenowy (AR), a DHEA receptory androgenowe i receptory proliferatorów peroksysomów alfa (PPAR alfa). Pobudzenie obu tych receptorów skutkuje  utworzeniem czynników transkrypcyjnych, które aktywują geny odpowiedzialne za produkcję białka mięśniowego. PPAR alfa są także aktywowane przez zwykłe składniki pokarmowe, a dokładnie kwasy tłuszczowe nasycone. Szkielety węglowe BCAA, a także inne produkty metabolizmu, należą do grupy krótkołańcuchowych nasyconych kwasów tłuszczowych (SCFA), testowanych i wykorzystywanych w medycynie właśnie jako aktywatory PPAR alfa.  

Samo związanie hormonu przez receptor nie oznacza jednak, że zostanie utworzony czynnik transkrypcyjny i rozpocznie się synteza białek. Receptor musi związać dodatkowo komplet tak zwanych koregulatorów transkrypcji. Dzielimy je na dwie grupy – koatywatory oraz korepresory. Koatywatory są enzymami (acetylotrasferazami) przyłączającymi cząsteczki kwasu octowego i histonów, czyli białek chroniących geny. Przyłączenie to skutkuje poluzowaniem struktury histonów oraz udostępnieniem genów – anabolicznej aktywności czynników transkrypcyjnych. Korepresory natomiast, inaczej nazywane deacytelazami histonów, działają wręcz odwrotnie. Odrywają cząsteczki kwasu octowego od białek ochronnych i uniemożliwiają czynnikom transkrypcyjnym dostęp do genów, kończąc w ten sposób aktywność anaboliczną.

Ograniczanie aktywności korepresorów powoduje nasilenie przebiegu procesów anabolicznych. Medycyna doświadczalna próbuje więc wykorzystać blokery korepresorów do wywołania regeneracji tkanki mięśniowej podczas chorób skutkujących jej degradacją.

Warto wspomnieć, że obiecującymi blokerami deacytelaz histonów są krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, których źródłem są między innymi BCAA.

Z tego wniosek, że kompleksy BCAA działają anabolicznie, szczególnie w czasie okołotreningowym. Ich działanie jest na tyle silne, aby mogły zastępować stosowane w sporcie hormony anaboliczne.

Pokaż więcej wpisów z Listopad 2017
This page uses cookie files to provide its services in accordance to Cookies Usage Policy. You can determine conditions of storing or access to cookie files in your web browser.
Close
pixel